ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ουίλλιαμ Σαίξπηρ

1564 - 1616

Γεννήθηκε στο χωριό Στράτφορντ επί του Έηβον, της κομητείας του Γουώρικ, την ίδια χρονιά που πέθανε ο Μιχαήλ Άγγελος και που γεννήθηκε ο Γαλιλαίος. (Γλυκός κύκνος του Έηβον ήταν αργότερα και το φιλολογικό παρατσούκλι που του δώσανε). Τρίτο παιδί ενός χασάπη και κατόπι δημογέροντα, έζησε τα παιδικά του χρόνια στο σπίτι της μητέρας του, της Μαίρης Άρντεν, που διατηρείται ακόμα και σήμερα για τους περιηγητές λίγο έξω απ' το χωριό.

Εκεί πρωτογνώρισε τη φύση με τα πολλά της πρόσωπα, και στα γειτονικά δάση τοποθέτησε αργότερα με τη φαντασία του της υπαίθριες περιπέτειες του Ονείρου καλοκαιριάτικης νύχτας και του Όπως σας αρέσει. Σίγουρα και το δάσος του 'Αρντεν, που πρωταγωνιστεί στο τελευταίο αυτό έργο, δε θυμίζει μονάχα από σύμπτωση το πατρικό όνομα της μάνας του.  

Έβγαλε το σχολαρχείο του χωριού κι εκεί έμαθε τα λίγα λατινικά και λιγότερα ελληνικά που αναφέρει ο Μπεν Τζόνσον και που αποτελέσανε το άπαντο της μόρφωσής του. Στα πρώτα εφηβικά του χρόνια βοηθούσε, λένε, τον πατέρα του στο χασάπικο, και στα δεκαοχτώ παντρεύτηκε την 'Αννα Χάθαγουεη, μια γυναίκα οχτώ χρόνια μεγαλύτερή του, που του χάρισε τρία παιδιά, τη Σουζάνα, την Ιουδήθ και το Χάμνετ. Δεν άφησε στα χρονικά του τόπου του άλλο αξιομνημόνευτο από μια κλεψιά: στα δικαστικά αρχεία του Στράτφορντ υπάρχει η καταγγελία κάποιου άρχοντα ενάντια στο δημότη Γουίλλιαμ Σαίξπηρ που έκλεβε τα ελάφια του. 

Τον ξαναβρίσκουμε στο Λονδίνο έξι χρόνια αργότερα, μέλος πια του εκλεχτού θιάσου των Ανθρώπων του Λόρδου Καγκελάριου - αν και το πρώτο του επάγγελμα δεν ήταν μήτε του ηθοποιού μήτε του συγγραφέα, μα του αλογοφύλακα των θεατών. Ύστερα πέρασε απ' το πεζοδρόμιο στη σκηνή και χρημάτισε με τη σειρά υποβολέας, ηθοποιός και δραματουργός. Η πρώτη νύξη της παρουσίας του στον καλλιτεχνικό κόσμο είναι ένας λίβελλος, γραμμένος απ' το διάσημο τότε συνάδελφό του, μα άρρωστο και πικρόχολο, Ρόμπερτ Γρκην που έλεγε: Υπάρχει ένας ξιπασμένος κόρακας, στολισμένος με τα δικά μας τα φτερά, που έχει καρδιά τίγρης κάτω από ηθοποιού κοστούμι και φαντάζεται πως μπορεί να ξεπετάει στίχους σαν τον καλύτερο από μας. Στο Λονδίνο του 1590 έχει γνωρίσει μια θεατρική ζωή. Τη χαρακτηρίζουν το ευτράπελο λαϊκό θέαμα απ' τη μια κι η σοφή ποιητική Τραγωδία απ' την άλλη. Η ιδιοφυΐα του θ' αναδειχτεί απ' το δημιουργικό σμίξιμο των δυο αυτών αντίθετων στοιχείων - που θα πραγματοποιήσει τ' όνειρο του Πλάτωνα, για τη συνύπαρξη τραγικού και κωμικού ποιητή στο ίδιο πρόσωπο.  

Η χρονολογική σειρά των έργων του είναι τόσο αμφίβολη όσο και τα γεγονότα της ζωής του. Σαν πρώτο λογαριάζεται η Λίαν δακρύβρεκτος ρωμαϊκή τραγωδία του Τίτου Ανδρόνικου, που αποτελεί ένα αρκετά ρητορικό μελόδραμα και τελειώνει με μια ντουζίνα πτώματα στο ενεργητικό της. Το γράψιμο δεν προδίδει καθόλου το μελλοντικό Σαίξπηρ, δεν υπάρχει προσωπικό ύφος, αλλά μια δουλική απομίμηση του Μάρλοου. 

Στα 1593, αναγνωρισμένος πια ηθοποιός και θεατρικός συγγραφέας, κάνει την επίσημη είσοδό του στο λογοτεχνικό κόσμο, τυπώνοντας το πρώτο του ποίημα Αφροδίτη και Άδωνις. 

Την ίδια χρονιά παρουσιάζει και την κωμωδία Οι δυο ιππότες της Βερόνας. 

 

 

 

 

Μ' αυτήν ανακαλύπτει την Ιταλία της Αναγέννησης, που θ' αποτελέσει από δω και μπρος το πλαίσιο των περισσότερων μη ιστορικών έργων του. Δεν είναι, βέβαια, απ' τις καλύτερες κωμωδίες του, είναι όμως η πρώτη που τον παρουσιάζει αυτεξούσιο και με κατασταλαγμένο προσωπικό ύψος. Θα οδηγήσει απευθείας στο Ρωμαίο και Ιουλιέτα (1959) και στην εικοσάχρονη κυριαρχία του πάνω σ' ολάκερο το θέατρο της εποχής.

Μετά από μια αριστουργηματική φαρσοκωμωδία, Το ημέρωμα της στρίγκλας, με θέμα παρμένο απ' τον Αριόστο και τεχνική απ' την Κομμέντια ντελ 'Aρτε, γράφει το Όνειρο καλοκαιριάτικης νύχτας, για να γιορτάσει τους γάμους του φίλου του, κόμη του Έσσεξ. Όταν ο Σαίξπηρ είχε περάσει πια τα σαράντα πέντε, παράτησε το Λονδίνο και την καριέρα του ηθοποιού κι αποτραβήχτηκε στο Στράτφορντ. 

Τρία είναι τα έργα της στερνής του περιόδου: Κυμβελίνος, Χειμωνιάτικο παραμύθι και Τρικυμία. Ακόμα κι αν δεν συνδέονταν χρονικά, πάλι θ' ανήκαν σε μια κοινή ομάδα, γιατί τα δημιούργησε η ίδια ψυχική διάθεση. Είναι και τα τρία έργα φυγής. Εκφράζουν την υποσυνείδητη τάση του δημιουργού τους να εγκαταλείψει τα εγκόσμια και να ξαναβρεί το μεγαλείο της φύσης και τη γαλήνη της μοναξιάς. Αν στ' αλήθεια έγραψε τα στερνά του δράματα στο Στράντφορντ είναι άγνωστο. Ξέρομε μονάχα πως εγκαταστάθηκε στο μεγάλο του σπίτι, το New Place, και πως πέθανε στις όχθες του Έηβον πενήντα δυο χρονών. 

Απ' τους ονομαστούς συνεργάτες του, ο κωμικός ’ρμιν είχε αποβιώσει πέντε χρόνια πριν κι ο τραγικός Μπέρμπατζ θ' ακολουθήσει το δραματουργό του σε τρία χρόνια. Ο θίασός τους, οι 'Ανθρωποι του Καγκελάριου, έχουν προ πολλού μετονομαστεί σε Ανθρώπους του βασιλιά και στο θέατρό τους, τη Σφαίρα, παίζονται έργα του Ουέμπστερ, του Φλέτσερ και άλλων.  

Η δραματουργική ευφορία θα κρατήσει, δίχως αυτόν, άλλα είκοσι πέντε χρόνια, ώσπου ο Κρόμγουελ να κλείσει τα θέατρα. Μετά απ' το τέλος του 17ου αιώνα θ' αρχίσει η θριαμβευτική επιβίωση της σαιξπηρικής δημιουργίας - μοναδικό φαινόμενο αστείρευτης νιότης - σ' όλα τα πλάτη και μήκη του κόσμου. 

 

 

 

info

 

Έργα του συγγραφέα που έχει ανεβάσει το Θέατρο ΠΕΡΙΑΚΤΟΙ:

 

ΟΝΕΙΡΟ ΘΕΡΙΝΗΣ ΝΥΧΤΑΣ

 

ΤΕΛΟΣ ΚΑΛΟ ΟΛΑ ΚΑΛΑ

 

ΜΑΚΒΕΘ

 

ΔΩΔΕΚΑΤΗ ΝΥΧΤΑ